A-Ö Efnisyfirlit

Alþjóðlegur dagur hafsins: lungu plánetunnar þurfa á stuðningi að halda

Mjúkir kóralar, Rauðahaf, Egyptaland: Mynd: Cinzia Osele Bismarck / Ocean Image Bank
Mjúkir kóralar, Rauðahaf, Egyptaland: Mynd: Cinzia Osele Bismarck / Ocean Image Bank

Alþjóðlegur dagur hafsins. Hafið þekur yfir 70% af yfirborði jarðar. Það er lífæð okkar, sem viðheldur lífsviðurværi mannkyns og allra annarra lífvera á jörðinni. Alþjóðlegur dagur hafsins er haldinn hátíðlegur 8. júní.

Hafið framleiðir að minnsta kosti 50% af súrefni jarðar, það er heimkynni meirihluta líffræðilegs fjölbreytileika jarðar og er aðalpróteingjafinn fyrir meira en milljarð manna um allan heim. Svo ekki sé minnst á að hafið er lykilatriði í efnahagslífi okkar en áætlað er að 40 milljónir manna muni starfa í atvinnugreinum sem tengjast hafinu fyrir árið 2030.

Hins vegar þarf hafið nú á stuðningi að halda.

Fiskitorfa, Yonaguni, Japan: Mynd: Masayuki Agawa / Ocean Image Bank
Fiskitorfa, Yonaguni, Japan: Mynd: Masayuki Agawa / Ocean Image Bank

Hugsum upp á nýtt

Þar sem 90% af stórum fiskistofnum hafa verið ofveiddir og 50% af kóralrifum hafa verið eyðilögð, tökum við meira úr hafinu en það getur endurnýjað. Við þurfum að vinna saman að því að skapa nýtt jafnvægi við hafið sem tæmir ekki lengur auðlindir þess heldur endurheimtir lífskraft þess og færir því nýtt líf.

Hugsum upp á nýtt, þema Alþjóðlega dags hafsins 2026, hvetur okkur til að breyta því hvernig við sjáum og hugum að hafinu. Of lengi höfum við litið á það sem eitthvað fjarlægt, þegar það er í raun hluti af daglegu lífi okkar: loftið sem við öndum að okkur, maturinn sem við borðum og loftslagsjafnvægið sem gerir tilveru okkar mögulega. Hættum að vera aðeins notendur auðlinda þess og verðum sannir verndarar framtíðar þess.

Alda: Mynd: Thomas Horig / Ocean Image Bank
Alda: Mynd: Thomas Horig / Ocean Image Bank

Vertu með og fagnaðu gildi hafsins

Alþjóðadagur hafsins minnir alla á það stóra hlutverk sem höfin gegna í daglegu lífi. Þau eru lungu plánetunnar okkar og mikilvæg uppspretta fæðu og lyfja og mikilvægur hluti af lífhvolfinu.

Tilgangur dagsins er að upplýsa almenning um áhrif mannlegra athafna á hafið, þróa alþjóðlega hreyfingu borgara fyrir hafið og virkja og sameina íbúa heimsins um verkefni fyrir sjálfbæra stjórnun heimshafanna.

Sjómenn nálægt Ilulissat, Grænlandi. Mynd: Lasse Kyed / Ocean Image Bank
Sjómenn nálægt Ilulissat, Grænlandi. Mynd: Lasse Kyed / Ocean Image Bank

Vissir þú?

  • Hafið framleiðir að minnsta kosti 50% af súrefni jarðar.
  • Hafið er lykilatriði í efnahagslífi okkar en áætlað er að 40 milljónir manna muni starfa í atvinnugreinum sem tengjast hafinu fyrir árið 2030.
  • Höfin draga í sig um 30% af koltvísýringi sem menn framleiða og draga þannig úr áhrifum hlýnunar jarðar.