António Guterres aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna harmar úrsögn Bandaríkjanna úr nokkrum stofnunum og einingum innan samtakanna. Hann segir að Sameinuðu þjóða-kerfið muni eftir sem áður halda áfram starfi sínu.
„Við höfum ætíð lagt áherslu á eru að metin fjárframlög til aðalfjárlaga Sameinuðu þjóðanna og friðargæslunnar lagaleg skylda allra ríkja samkvæmt stofnsáttmála Sameinuðu þjóðanna, þar á meðal Bandaríkjanna,“ segir í yfirlýsingu talsmanns Sameinuðu þjóðanna.
Í minnisblaði Bandaríkjaforseta er gefin fyrirskipun um að tekin verði tafarlaus skref til að segja Bandaríkin úr tugum alþjóðlegra samtaka, sáttmála og samninga sem hann telur ekki þjóna hagsmunum landsins.
31 stofnun og eining
Í þrjátíu og einu tilviki snertir ákvörðunin samninga og einingar innan vébanda Sameinuðu þjóðanna. Þar á meðal eru:
- Rammasamningur Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar (UNFCCC), sem sinnir alþjóðlegri samvinnu gegn loftslagsbreytingum.
- Jafnréttisstofnun Sameinuðu þjóðanna (UN WOMEN).
- Mannfjöldasjóðurinn (UNFPA), sem vinnur að eflingu heilbrigðis mæðra og barna um allan heim.
- Lýðræðissjóðurinn (UN Democracy Fund), sem fjármagnar og hlúir að verkefnum borgaralegs samfélags í þágu lýðræðis.
- Ýmsar einingar innan Aðalskrifstofu Sameinuðu þjóðanna sem berjast gegn barnahermennsku og beitingu kynferðislegs ofbeldis í hernaði, auk félags- og efnahagsmáladeildarinnar.
Í minnisblaðinu segir að hvað þessar einingar innan Sameinuðu þjóðanna varðar þýði úrsögn að „hætta þátttöku og fjármögnun eins og lög leyfa.”
Starfið heldur áfram
Aðalframkvæmdastjórinn segir að þrátt fyrir þessa tilkynnngu haldi starf samtakanna áfram.
„Sameinuðu þjóðunum ber skylda til að sinna þeim sem reiða sig á okkur. Við munum halda áfram starfi við þau verkefni sem okkur hafa verið falin.“
Samkvæmt sáttmála Sameinuðu þjóðanna eru fjárframlög í samræmi við stærð og efnahag hvers ríkis til samtakanna og friðargæslunnar lagalega bindandi.
Allsherjarþingið samþykkti fjárlög samtakanna fyrir 2026 í lok síðasta ár. Útgjöld nema 3.45 milljörðum Bandaríkjala. Það er 15% lækkun útgjalda og starfsfólki fækkar um 19%.
Áfall fyrir loftslags-samvinnu
Simon Stiell forstjóri stofnunar Rammasamnings Sameinuðu þjóðanna um loftslagsmál (UNFCCC) harmaði ákvörðunina.
„Bandaríkin áttu ríkan þátt í samningu rammasamningsins og Parísarsamningsins, enda eru þau þeim í hag, “ sagði Stiell. „Önnur ríki hafa í sameiningu stigið skref fram á við. Hins vegar mun það skaða efnahag Bandaríkjanna, atvinnusköpun og lífsafkomu að hætta forystu í loftslagsmálum, samvinnu og vísindastarfi á sama tíma og jarðeldar, flóð, ofur-stormar og þurrkar versna í heiminum. Þetta er tröllaukið sjálfsmark sem mun draga úr öryggi Bandaríkjanna og grafa undan velmegun.“
Stiell sagði að starf UNFCCC myndi halda áfram af fullum krafti og bætti við „dyrnar eru opnar fyrir Bandaríkin, eins og raunin hefur verið um Parísarsamninginn.”