Þrítugasta Loftslagsráðstefna Saminuðu þjóðanna (COP30) stendur yfir í Belém í Brasilíu 6.-21.nóvember 2025. Þá koma saman veraldarleiðtogar, vísindamenn, almannasamtök og borgaralegt samfélag til að ræða aðgerðir til að takast á við loftslagsbreytingar.
Allt að 60 oddvitar ríkja og ríkisstjórna sækja leiðtogafund 6.-7.nóvember í aðdraganda loftslagsráðstefnunnar. COP30 hefst 10.nóvember og stendur yfir til 21.sama mánaðr.
Á COP30 verður sjónum einkum beint að viðleitni til að halda hlýnun jarðar frá iðnbyltingu innan við 1.5°C. Kynntar verða nýjar landsáætlanir ríkja um losun gróðurhúsalofttegunda (NDCs) og farið yfir stöðu fjárhagslegra skuldbindinga sem gerðar voru á síðustu loftslagsráðstefnu (COP29).
Aðeins 10% fjármagnað
Þróunarríki hafa aðeins fengið tíunda hluta þess fjár, sem þau þurfa til að aðlagast að loftslagi, sem í sífellt ríkari mæli einkennist af öfga-veðurfari. Afleiðingarnar eru að þau verða fyrir sífellt meiri búsifjum sem stofna lífum, lífsviðurværi og hagkerfum í hættu.
Þetta eru helstu niðurstöður árlegrar skýrslu Umhverfisstofnunar Sameinuðu þjóðanna (UNEP) um bilið á milli þarfa og fjárveitinga til aðlögunar (Adaptation Gap Report). Í skýrslunni segir að þróunarríki þurfi vel rúmlega 310 milljarða Bandaríkjadala á ári til að fjármagna aðlögun að veröld, sem verður fyrir æ meiri skakkaföllum vegna mengandi losunar jarðefnaeldsneytis.
„Loftslagsaðlögun“ vísar til þeirra aðgerða sem er þörf til að svara núverandi eða væntanlegum afleiðingum loftslagsbreytinga og minnka skaða.
Sem dæmi má nefna varnargarða til að verjast flóðum, bætt frárennsliskerfi og hækkun vega eða mannvirkju. Árið 2023 fengu berskjölduð ríki um 26 milljarða dala í styrki.
Losun gæti minnkað um 10% fyrir 2025
Ef ríki standa við núverandi fyrirheit gæti losun gróðurhúsalofttegunda minnkað um 10% fyrir 2035 að sögn Simon Stiell Loftslagsstjóra Sameinuðu þjóðanna. Hann hefur hins vegar varað við því að „hraða beri aðgerðum” til að koma í veg fyrir enn skæðari hlýnun jarðar.
Í nýrri skýrslu Loftsslagsstofnunar Sameinuðu þjóðanna (UNFCC) er farið yfir samanlögð áhrifa þeirra landsáætlana (NDCs) ríkisstjórna til að meta árangur sem náðst hefur og þær áskoranir sem eru framundan.
Sama dag og skýrslan kom út sagði António Guterres aðalframkvæmdasjóri Sameinuðu þjóðanna í iðtal við the Guardian að mannkyninu hefði mistekist að halda hlýnun jarðar af mannavöldum innan við 1.5ºC. Slíkt myndi hafa „skelfilegar afleiðingar” í för með sér.”
Guterres sagði að fulltrúar á COP30 í Belém yrðu að sveigja af leið og tryggja eins „dramatíska minnkun losunnar og mögulegt er.”
Engu að síður ítrekar Stiell Loftslagsstjóri að vísindalegar niðurstöður bendi til að hægt sé að ná hlýnuninni aftur niðurfyrir 1.5°C, með því að hraða loftslagsaðgerðum verulega.