Rúmu ári eftir að tilkynnt var um vopnahléssamkomulag milli vígamanna Hamas og Ísraels hafa borist fregnir af því að meira en 340 börn hafi verið drepin og hundruð til viðbótar særst á Gasa, að því er Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna (UNICEF) hefur greint frá.
Fyrir fjölskyldur „sem syrgja börn sín jafngilda þessar hræðilegu tölur ekki vopnahléi“ sagði talsmaður UNICEF Ricardo Pires.
Hann bætti við að á síðustu tveimur vikum hefðu fimm drengir og tvær stúlkur verið drepin á Gaza einni saman og að minnsta kosti 33 börn særst alvarlega í loftárásum, drónaárásum og skothríð víðs vegar um svæðið. Tveir drengir til viðbótar létust af sárum sem þeir höfðu hlotið áður, sagði Pires við blaðamenn í Genf.
Hvergi er öruggt
Afleiðingar stríðsins milli Hamas og Ísraels blasa alls staðar við börnum: „þar sem þau sofa, í því sem þau borða, í því hvort þau geti lært“, hélt hann áfram og nefndi dæmi af hinni 16 ára gömlu Norhan, en móðir hennar var skotin þegar hún var komin átta mánuði á leið. „Hún fæddi barnið sitt og lést svo daginn eftir,“ útskýrði Pires. „Faðir Norhan býr við fötlun, svo hún annast nú eins árs gamla systur sína, Narjis, og ber fulla ábyrgð á henni. Dagarnir fara í að taka til á heimilinu, elda og leika við Narjis. Þrjú önnur systkini hennar sækja námsmiðstöð sem nýtur stuðnings UNICEF og Norhan hjálpar þeim með námið eftir kennslu, sem þýðir, eins og hún segir sjálf: ‚Þau gætu kannski átt sér framtíð.‘“
Aðspurður um fregnir af því að kaupmenn á Gaza hefðu hætt samstarfi við ísraelsk yfirvöld um að hleypa vörubílum með matvæli inn á hernumda svæðið lagði talsmaður UNICEF áherslu á að óslitið flæði „mannúðaraðstoðar og verslunarvara“ væri áfram nauðsynlegt „svo að börn geti haldið áfram að ná sér“.
Hann rifjaði upp að hafa verið í Gasaborg í fyrra áður en vopnahléið hófst, þegar ekki var hægt að flytja birgðir til borgarinnar og sérfræðingar í fæðuóöryggi, studdir af Sameinuðu þjóðunum, lýstu yfir hungursneyð.
„Við megum ekki hverfa aftur til ástands þar sem börn og fjölskyldur fá ekki allar þær birgðir, vörur og þjónustu sem þau þurfa á að halda,“ sagði hann ákveðinn, „þar sem börn fá ekki það sem þau þurfa til að lifa af og til að halda áfram að eiga von um framtíðina“.
Vetrarviðvörun
Viðvörun UNICEF kemur á sama tíma og hitastig lækkar og fjölskyldur á vergangi á Gasa fylla tóma hveitipoka af sandi til að halda regnvatni frá tjöldum sínum. Hjálparstofnanir ítreka enn viðvaranir um að ástandið á Gasa sé áfram skelfilegt eftir þriggja ára stríð sem hófst með hryðjuverkaárásum undir forystu Hamas í Ísrael.
Viðvarandi hreinlætisvá veldur sérstökum áhyggjum á þessu stríðshrjáða svæði, þar sem sprengjuárásir Ísraela hafa valdið miklum skemmdum á fráveitukerfinu.
„Þar eru gríðarstórar tjarnir af skólpi, eins og regnvatnslónið í Sheikh Radwan sem er hálffullt,“ varaði Pires við. „Nú þegar vetrarrigningarnar nálgast óðfluga er tíminn til að dæla því burt að renna út. Rétt eins og við vöruðum við fyrir ári gæti mengað vatn flætt yfir og drekkt íbúðahverfum neðar á svæðinu, með mögulega lífshættulegum afleiðingum fyrir börn og fjölskyldur þeirra. Börn hafa áður drukknað í skólpmenguðu vatni.“
Ekkert skjól
Samkvæmt UNICEF eru 800.000 börn enn á vergangi á Gaza „og flest búa í tjöldum eða hættulegum skemmdum byggingum“. Talið er að um 60 000 börn hafi misst annað foreldri eða bæði í stríðinu eða eftir að vopnahléið hófst, og nánast hvert einasta barn þarf á einhvers konar geðheilbrigðisstuðningi að halda til að ná bata.
Sem hluti af aðstoð Sameinuðu þjóðanna við Palestínumenn á Gaza hefur UNICEF hjálpað meira en 560 000 börnum að hefja nám á ný frá því að vopnahléið tók gildi, meðal annars í yfir 200 námsmiðstöðvum sem njóta stuðnings UNICEF.
Stofnunin hefur einnig veitt meira en 380.000 manns rafræna fjárhagsaðstoð – „lífsbjörg“, lagði Pires áherslu á – auk þess að sjá 1,2 milljónum manna fyrir hreinu vatni.