Gasasvæðið. Vopnahlé.
Vonir standa til að mannúðaraðstoð sem berst Gasabúum muni aukast verulega ef vopnahlé verður að veruleika á sunnudag. Birgðir hafa raunar hrannast upp við landamærin. Flutningum hefur ýmist seinkað eða þeir verið stöðvaðir við eftirlitsstöðvar Ísraelshers. Í desembermánuði var komið í veg fyrir flutning 70% aðstoðar.
„Nú ríður á að fjarlægja hindranir fyrir því að koma aðstoð til alls Gasasvæðisins,“ sagði António Guterres aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna í yfirlýsingu þegar fréttir af samþykkt vopnahlés bárust. Hann varaði við því að mannúðarástandið væri á „hamfarastigi.“
Matur fyrir eina milljón
Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna (WFP) hefur tilkynnt að 80 þúsund tonn matvæla séu til reiðu utan við Gasa eða á leið þangað. Þetta nægir til að brauðfæða eina milljón manna.
Heilbrigðiskerfið á Gasa er í molum eftir ítrekaðar sprengjuárásir Ísraels. 12 þúsund manns bíða brottflutnings í lækningaskyni.
Á miðvikudag tókst Alþjóða heilbrigðisstofnuninni (WHO) og samstarfsaðilum að flytja 12 sjúklinga til sjúkrahúsa í Evrópu. WHO hvetur fleiri ríki til að taka við sjúklingum til sérhæfðrar meðferðar um leið og vopnahlé tekur gildi.
900 hjálparstarfsmenn drepnir
Hjálparstarfsmenn hafa unnið við skelfilegar aðstæður. Nærri 900 hafa verið drepnir frá því í október 2023, þar á meðal 265 starfsmenn Palestinu-flóttamannahjálparinnar (UNRWA).
Þrátt fyrir áhættuna starfrækja rúmlega 1 þúsund UNRWA starfsmenn, langflestir staðarráðnir, heilsugæslustöðvar og sinna bráðaþjónustu og vinna meir en 16 þúsund verk á dag.
Gasabúar hafa hrakist fram og aftur um svæðið – 90% íbúanna – sumir tíu sinnum eða oftar.
Stórhluti Gasa er í rústum. Ísraela hafa eyðilagt um 60% allra bygginga, þar á meðal heimili, skóla og sjúkrahús. Heilsugæslan er að hruni komin, og sorphirða er í molum. Afleiðingarnar eru umhverfis- og lýðheilsuvá, og til að bæta gráu ofan á svart er vatn af skornum skammti.
Við eigum betra skilið
„Ég ætla hreinsa burt grjótmulninginn í rústunum á landi mínu, tjalda þar og búa þar” segir um Mohammed Hanouni. „Eina sem skiptir mig máli er að sjá heimili mitt. Ég vona að Gasa verði endurreist eins það var, og að líf okkar verði eins og áður.“
„Núna viljum við hugsa um framtíðina, það er komið nóg af dauða og eyðileggingu,“ Ayman Abu Radwan palestínskur maður sem hraktist frá heimili sínu í Gasaborg til að búa í rifnu tjaldi.
Börnin séð hluti sem enginn á að sjá
„Við erum þreytt. Við höfum mátt þola sumarhita, og síðan frost og kulda vetrarins. Börnin er við dauðans dyr. Á hverri nóttu vakna ég við grát tveggja vikna gamals barns sem skelfur af kuld. Ég vona að ástandið batni. Við eigum betra skilið.”
Jafnvel þótt lát verði á átökum, Gasabúar geti snúið aftur heim og svæðið endurreist, munu andleg sár seint verða grædd að sögn Mohammed al-Quqa sem flúði al-Shati flóttamannabúðirnar vestur af Gasaborg.
„Dýpstu sárin verða andlegs eðlis. Stríðið hefur verið langvinnt og fjölskyldur okkar, börnin okkar haf séð hluti sem þau hefðu aldrei átt að sjá.”