Gasasvæðið. Alþjóðadómstóllinn.Mannúðaraðstoð. UNRWA.
Yfirmaður mannúðarmála hjá Sameinuðu þjóðunum hefur varað alvarlega við afleiðingum þess að stöðva flutninga aðstoðar til Gasasvæðisins. Hann hvatti Ísrael í gær til að afnema allar hindranir, sem hafi svipt Gasabúa matvælum, læknisaðstoð og von. Munnlegum málflutningi hjá Alþjóðadómstólnum í Haag um bann við aðstoð við Gasa og starfi UNRWA, lýkur í dag.
Í tæpitungulausri yfirlýsingu fordæmdi Tom Fletcher samræmandi mannúðaraðstoðar hjá Sameinuðu þjóðunum ákvörðun Ísraels um að stöðva mannúðaraðstoð sem „grimmilega sameiginelga refsingu” allra Palestínumanna.
„Fyrir tveimur mánuðum ákváðu ísraelsk yfirvöld að stöðva alla aðstoð við íbúa Gasa og hindra viðleitni okkar til að hjálpa þeim sem lifað hafa af hernaðaraðgerðir,“ sagði Fletcher.
Hann sagði að láta bæri alla gísla skilyrðislaust lausa. Hins vegar bæri aldrei að nota aðstoð og björgun mannslífa sem vopn í samningaviðræðum. „Stöðvun aðstoðar drepur,” sagði Fletcher.
Málflutningi að ljúka
Munnlegur málflutningur hefur staðið yfir alla þessa viku hjá Alþjóðadómstólnum í Haag í Hollandi varðandi stöðvun aðstoðar og stöðu Palestínu-flóttamannahjálparinanr (UNRWA). Niðurstöðu er ekki að vænta fyrr en að mánuðum liðnum.
Ísrael stöðvaði flutning aðstoðar til Gasasvæðisins 2.mars í því skyni að þvinga Hamas-samtökin til að láta laus gísla. Á síðasta ári hætti Ísrael öllum samskiptum við UNRWA vegna meintra tengsla við Hamas.
Elinor Hammarskjöld yfirmaður lagasviðs Sameinuðu þjóðanna ávarpaði Alþjóðadómstólinn fyrir hönd aðalframkvæmdastjórans António Guterres. Hún ítrekaði áskoranir hans um að komið yrði á vopnahléki, mannnúðaaðstoð leyft að berast sveltandi fólki og að öllum gislum yrði sleppt.
Hún lagði áherslu á þá sérstöku vernd og friðhelgi sem stofnunum Sameinuðu þjóðanna og starfsfólki bæri að njóta, þar á meðal á herteknum palestínskum svæðum.
Ísrael hefur skyldur
Þessi vernd næði einnig til átakasvæða að sögn Hammarskjöld. Hún vakti athygli á skyldum Ísraels sem hernámsaðila samkvæmt alþjóðalögum. „Helsta skylda er að stjórna svæðinu íbúum til hagsbóta og bæði leyfa og greiða fyrir aðstoð,“ sagði hún.
„Í þessu sérstaka samhenig hvað varðar hernumin palestínsk svæði, þá hafa þessar skyldur í för með sér að leyfa og reiða fyrir því að allar einingar Sameinuðu þjóðanna geti haldið áfram starfi sínu í þágu fólksins á staðnum,“ sagði Hammarskjöld.
Allsherjarþing Sameinuðu þjoðanna samþykkti 28.október 2024 að leita álits Alþjóðadómstólsins. Í kjölfar banns Ísraels við starfi UNRWA í Ísrael og á herteknu svæðunum.
Ísland lagði fram álit
Ísland var á meðal fjörutíu og fimm ríkja og alþjóða stofnana sem afhenti skriflegar yfirlýsingar áður en munnlegur málflutningur hófst 28.apríl í Haag.
Kristján Andri Stefánsson sendiherra í Hollandi lagði fram skriflega yfirlýsingu Íslands í lok febrúar. Þar segir að svo lengi sem óbreyttir borgarar á hernumdum svæðum í Palestínu njóti ekki nægilegs framboðs beri Ísraelsríki skylda til að leyfa utanaðkomandi hjálp og sé óheimilt að setja skilyrði um hvaða aðila það vilji eiga samskipti við.
Þá segir í yfirlýsingu Íslands að UNRWA sé ómissandi og enginn geti tekið að sér hlutverk þess við að koma mannúðaraðstoð til hernuminna svæða í Paletsínu, enda hafi hún veitta mestan hluta aðstoðar á Gasasvæðinu frá 7.október 2023.