Hafráðstefna Sameinuðu þjóðanna. António Guterres aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna dró upp dökka mynd af meðferð mannkynsins á hafinu í setningarræðu sinni á þriðju Hafráðstefnu Sameinuðu þjóðanna sem hófst í Nice í Frakklandi í gær mánudaginn 9.júní.
„Hafið er hin fullkomna sameiginlega auðlind,“ sagði hann í ræðu sinni sem flutt var við höfnina í Nice. „En við erum að bregðast því.“
Hann benti á að hafið tæki við 90% af þeirri aukalegu hlýnun, sem rekja mætti til útblásturs gróðurhúsalofttegunda. Hafið væri að bogna undan álagi af völdum ofveiði, hækkandi hitastigs, plastmengunar og súrnunar. Kóral rif væru að deyja og fiskistofnar að hrynja. Ef ekki yrði að gert myndu óshólmar sökkva, uppskera eyðileggjast og strandlengjur fara á kaf, að ekki sé minnst á örlög eysamfélaga.
50 leiðtogar í Nice
Rúmlega 50 yfirmenn ríkja og ríkisstjórna tóku þátt í setningarhátíðinni, þar á meðal Luiz Inácio Lula da Silva og Ursula von der Leyen forseti framkvæmdastjórnar Sameinuðu þjóðanna..
Alls taka 120 ríki þátt í fimm daga ráðstefnunni, sem kölluð er UNOC3.
Emmanuel Macron forseti Frakklands stýrir ráðstefnunni ásamt Rodrigo Chaves Robles forseta Costa Rica.
„Hafdjúpin eru ekki til sölu, ekki frekar en Grænland, ekki frekar en Suðurskautslandið eða úthöfin,” sagði Macron í ræðu sinni. „Ef jörðin er að hlýna eru höfin að sjóða.”
Hann lagði áherslu á að ekki væri hægt að láta mörkuðunum eða skoðunum eftir sjóinn. „Við þurfum á fjölþjóðasamstarfi að halda,“ sagði Macron. „Loftslagið, rétt eins og líffræðileg fjölbreytni er ekki spurning um skoðanir heldur vísindalegar staðreyndir.“
Sáttmáli innan seilingar
Eitt helsta markmið leiðtogafundarins er að greiða fyrir því að Úthafssáttmálinn (BBNJ-samningurinn), sem var samþykktur 2023, gangi í gildi. Sextíu staðfestinga er þörf til að slíkt geristi. Emmanuel Macron skýrði frá því að þessi vatnaskil væru handan við hornið.
Ljóst er af setningarræðunum í Nice að ráðstefnan verður notuð til að greiða fyrir samningviðræðum svo sem um plastmengunarsamning, fjármögnun verndar hafsins og að miðla málum um námavinnslu á hafsbotni.
Vikulöng ráðstefnan nær hámarki með samþykkt pólitískrar yfirlýsingar og kynningu Nice aðgerðaáætlunarinnar. Henni er ætlað að vera vegvísir við hlið Rammasamningsins um líffræðilega fjölbreytni sem kenndur er við borgirnar Kumming og Montreal ( Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework). Sá samningur hefur að leiðarljósi að vernda 30% vistkerfa lands og sjávar fyrir 2030.
„Úthöfin mega ekki verða villta vestrið,” sagði António Guterres.