Hafráðstefna Sameinuðu þjóðanna í Nice. Á sama tíma og kóralrif bleikjast, fiskistofnar hrynja og hiti sjávar hækkar, halda veraldarleiðtogar til frönsku Rívíerunnar, ekki til að njóta sólarinnar við Miðjarðarhafið, heldur til að sækja einn mikilvægasta diplómatíska fund ársins.
Þriðja Hafráðstefna Sameinuðu þjóðanna (UNOC3) stendur yfir frá 9. til 13.júní í Nice í Frakklandi. Háttsettir stjórnarerindrekar munu kryfja til mergjar þá hættu sem stafar að hafinu undir forystu Frakklands og Costa Rica. Vísindamenn segja að ögurstund sé að renna upp í málefnum hafsins.
„Heimshöfunum er ógnað á fordæmalausan hátt af loftslagsbreytingum, plastmengun, hruni vistkerfa og ofnýtingu auðlinda,“ segir Li Junhua framkvæmdastjóri ráðstefnunnar.
Veraldarleiðtogar, málsmetandi vísindamenn, baráttufólk og forsprakkar fyrirtækja hittast í á UNOC3 í Nice til að takast á við vaxandi kreppu heimshafanna.
Markmiðið er að koma af stað hreyfingu; leysa úr læðingi fyrirheit um aðgerðir og stofna til bandalaga. Skipuleggjendurnir vonast ekki síst til þess að auka ábyrgð þeirra sem valda skaða á lífi í sjónum.
Vikulangri ráðstefnunni lýkur með samþykkt pólitískrar yfirlýsingar og kynningu Nice aðgerðaáætlunar. Í henni felst viðleitni til að hraða aðgerðum til að vernda hafið og nýta á sjálfbæran hátt.
Hlýnandi höf
Vandi hafsins er engin framtíðarmúsik, heldur eru höfin í bráðri hættu hér og nú. Í apríl sló meðal-yfirborðshiti sjávar met annan mánuðinn í röð samkvæmt Kópernikusi, Loftslagsþjónustu Evrópusambandsins. Á sama tíma hefur bleiking kóralrifja aldrei verið meiri í sögunni hvort heldur sem er í Karíbahafi, Indlandshafi eða hluta Kyrrahafsins. Hér er ekki um einstakan atburð að ræða heldur þróun á heimsvísu.
Kóralrif hýsa fjórðung allra sjávarlífvera og eru uppspretta mikilla tekna í ferðamennsku og fiskveiðum. Þau eru að hverfa. Hrun þeirra myndi hafa mikil áhrif á líffræðilega fjölbreytni, fæðuöryggi og loftslagsviðnám.
En þetta er ekki allt og sumt. Hafið drekkur í sig 90% þeirrar hitaukningar sem rekja má til losunar gróðurhúsalofttegunda.
Nice er ekki aðeins fallegur bakgrunnur ráðstefnunnar heldur hluti af sögunni. Miðjarðarhafið hlýnar 20% hraðar en að meðaltali í heiminum.
Vandinn í tölum og hverju Nice gæti áorkað
Á þessum fimm dögum munu ráðstefnugestir glíma við stóru málin: hvernig stemma ber stigu við ólöglegum fiskveiðum, draga úr plastmengun og efla sjálfbæra bláa hagkerfið.
- Allt að 12 milljónir tonna af plasti enda í hafinu á hverju ári. Það er álíka og innihaldi heils öskubíls sé sturtað í sjóinn á hverri mínútu.
Vonast er til að heimssamkomulag takist í Nice um að ráðast gegn rótum plastmengunar.
- Rúmlega 60% sjávarvistkerfa eru skemmd eða nýtt á ósjálfbæran hátt.
Markmið leiðtogafundarins er að efla viðleitni til að vernda 30% hafsins fyrir 2030 og ýta úr vör vegvísi um kolefnissnauða flutninga á sjó.
- 90% fiskistofna í heiminum voru innan líffræðilegra þolmarka á áttunda áratugnum en aðeins 62% árið 2021.
Vonast er eftir því að alþjóðlegt samkomulag takist í Nice um sjálfbærar fiskveiðar.
- Rúmlega þrír milljarðar manna treysta á líffræðilega fjölbreytni sjávar til að afla sér lífsviðurværis.
Af þessum sökum leitast leiðtogafundurinn við að efla fjárfestingar í bláa hagkerfinu og greiða fyrir lausnum undir forystu staðbundinna samfélaga.