A-Ö Efnisyfirlit

Helförin var hátindur aldagamals gyðingahaturs

Aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna segir að ekki megi líta svo á að helförin hafi einungis verið geðbiluð illvirki nasista, heldur hátindur aldagamals gyðingahaturs.

Helförin
Helförin í hnotskurn

„Það er hættuleg villa að halda að Helförin hafi einfaldlega verið árangur geðbilunar glæpahóps nasista. Þvert á móti var helförin hátindur þess sem nú er kallað gyðingahatur eða árþúsunda gamals haturs þar sem gyðingar voru gerðir að blórabögglum og mismunað.“

Aðalframkvæmdastjórinn António Guterres lét þessi orð falla í ávarpi í tilefni af Alþjóðlegum minningardegi um fórnarlömb Helfararinnar. Hann er haldinn 27.janúar ár hvert en þann dag árið 1945 frelsaði Rauði herinn Auschwitz-Birkenau útrýmingarbúðirnar í Póllandi úr höndum nasista og batt þar með endi á Helförina.

Til að minnast 75 ára afmællis þessa atburðar er dagsins minnst með þemanu „75 árum eftir Auschwitz. Menntun og minning Helfararinnar í þágu hnattræns réttlætis“. Með vali þessa þema er hnykkt á mikilvægi áframhaldandi sameiginlegra aðgerða gegn gyðingahatri og hvers kyns hlutdrægni til að tryggja virðingu fyrir reisn og mannréttindum fólks hvarvetna.

Í ávarpi sínu minnir á að jafnvel eftir að hörmungar Helfararinnar urðu öllum ljósar, sé gyðingahatur enn þrálátt.

„Stundum tekur það á sig nýjar myndir og finnur sér farvegi með nýrri tækni, en það er alltaf sama gamla hatrið. Við megum aldrei sofna á verðinum. Undanfarin ár höfum við horft upp á aukningu árása sem rekja má til gyðingahaturs bæði í Evrópu og Bandaríkjunum, sem er hluti af ógnvekjandi uppgangi útlendingahaturs, hommahaturs, mismununar og haturs af ýmsu tagi. Jafnvel nasismanum vex fiskur um hrygg, stundum opinskátt, stundum í dulargervi.”

Minning og menntun er snar þáttur í viðleitni okkar til að hindra að sagan endurtaki sig, því fávísi skapar frjóan jarðveg fyrir rangar frásagnir og ósannindi. Við tengjumst kjarnanum í sammannlegum gildum á borð við sannleika, virðingu, réttlæti og samlíðan með því að skilja sögu okkar. Helförin markaði þáttaskil í mannkynssögunni og heimurinn brást við með því að segja: „aldrei aftur.“

 

Fréttir

Guterres segir alið á sundrungu á atkvæðaveiðum

António Guterres aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna kynnti í dag ákall um aðgerðir í þágu mannréttinda...

„Jafnvel í dauðanum réð danskan ríkjum“

Íslenskan er oft sögð eiga undir högg að sækja sökum þess hve fáir tala...

Móðurmálsdagurinn: óendanleg blæbrigði snævar

Samar eiga meir en 300 orð til að lýsa hinum ýmsu birtingarformum snævar og...

Alþjóðlegi móðurmálsdagurinn 21. Febrúar 2020