Súdan er enn stærsta mannúðar- og flóttamannakreppa heims. Hinir mannskæðu bardagar sem brutust út 15. apríl 2023 milli súdanska hersins (SAF) og fyrrverandi bandamanna þeirra, RSF-sveitanna (Rapid Support Forces), hafa valdið því að nærri 34 milljónir manna –65 prósent þjóðarinnar – þarfnast bráðrar mannúðaraðstoðar.
Um 14 milljónir hafa hrakist á flótta, þar af hafa níu milljónir leitað skjóls annars staðar í landinu og 4,4 milljónir hafa farið yfir landamærin til landa eins og Tsjads, Egyptalands og Suður-Súdans. Hungursneyð hefur verið staðfest á nokkrum stöðum frá því í desember 2024 og mörg svæði eru enn í hættu. 29 milljónir manna eiga í erfiðleikum með að afla sér nægrar fæðu.
UN Women, Jafnréttisstofnun Sameinuðu þjóðanna, hefur gefið út skýrslu þar sem áætlað er að 12,7 milljónir manna – aðallega konur og stúlkur – þurfi á stuðningi að halda vegna kynferðislegs og kynbundins ofbeldis, en þær voru 3,1 milljón árið 2023. Á sama tíma er „veruleiki barna í Súdan að verða sífellt dekkri með hverri klukkustund,“ sagði Eva Hinds, samskiptastjóri barnahjálpar Sameinuðu þjóðanna, UNICEF.
Skæðar drónaárásir
Yngstu borgarar Súdan bera þyngstar byrðar í stríði þar sem drónaárásir bera ábyrgð á 80 prósentum allra dauðsfalla og meiðsla barna. Að minnsta kosti 245 slík tilfelli voru skráð á fyrstu þremur mánuðum ársins, aðallega í Darfúr og Kordofan-héruðunum, sem er mikil aukning miðað við sama tímabil árið 2025. Meira en 4.300 hafa látist eða særst frá því stríðið hófst og yfir 5.700 alvarleg brot gegn börnum hafa verið skráð. Tölur frá Sameinuðu þjóðunum sýna að nærri 700 almennir borgarar hafi að sögn látið lífið í drónaárásum á fyrstu þremur mánuðum þessa árs.
Reynt að miðla málum
António Guterres, aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, hefur ítrekað krafist tafarlauss vopnahlés, óhefts aðgangs mannúðaraðstoðar og öruggi fyrir fólk sem vill flýja heimili sín.
Sérstakur sendifulltrúi hans, Pekka Haavisto, var í Kenía í síðustu viku þar sem hann átti árangursríka fundi með súdönskum vígahópum, borgaralegum stjórnmálaaðilum og öðrum. Mannúðarsamtök stefna að því að styðja 20 milljónir manna á þessu ári, en þær voru 17 milljónir árið 2025, en tæplega 3 milljarða dala áætlun þeirra er enn verulega vönkuð.
Uppflosnaðir Súdanir safnast saman við vatnsdreifingarstöð í Tawila. Mynd: OCHA/Giles Clarke
Stuðningur við Súdan
Utanríkisráðherrar víðsvegar að úr heiminum hittust í Berlín á miðvikudag til að sýna Súdan stuðning, en þar er hafið fjórða árið í grimmilegum hernaði á sama tíma og mannúðarþörfin eykst. Ríki hétu að sögn yfir 1 milljarði dala á þriðju alþjóðlegu ráðstefnunni fyrir Súdan sem haldin var í sameiningu af Þýskalandi, Afríkusambandinu (AU), Evrópusambandinu (ESB), Frakklandi og Bretlandi.
Háttsettir embættismenn Sameinuðu þjóðanna fluttu ávörp, þar á meðal Tom Fletcher, yfirmaður mannúðarmála, sem sagði að „Súdan er tilraunastofa fyrir voðaverk,“ og nefndi umsátur um borgir eins og El Fasher í Darfúr, synjun um mat, notkun kynferðisofbeldis sem stríðsvopns og árásir á skóla og sjúkrahús.