Ástandið í Súdan gæti leitt til þess að sárafátækt fari yfir 60 prósent og að 34 milljónum manna til viðbótar verði hrundið út í fátækt ef núverandi átök halda áfram til ársins 2030. Þetta kemur fram í nýrri greiningu sem birt var í tilefni af því að stríðið er að hefja sitt fjórða ár.
Skýrslan, Beyond the Conflict: Charting a Path to Sustainable Growth and Development in Sudan (Handan átakanna: Mörkun leiðar að sjálfbærum vexti og þróun í Súdan), sem gefin er út af Þróunarstofnun Sameinuðu þjóðanna (UNDP) og Institute for Security Studies (ISS) er ein umfangsmesta langtímagreining á þróun Súdans frá því að bardagar hófust í apríl 2023. Hún metur bæði kostnaðinn af stríðinu síðustu þrjú ár og umfang þess tjóns sem áframhaldandi átök myndu valda.
Börn á flótta vegna nýlegra ofbeldisverka í Jonglei-fylki í Suður-Súdan sitja fyrir utan kirkju sem er heimili þúsunda manna á flótta. Mynd: UNOCHA/Adedeji Ademigbuji
13 milljónir á flótta
Súdan tapaði áætlað 6,4 milljörðum Bandaríkjadala í vergri landsframleiðslu árið 2023 eingöngu og tæplega 7 milljónum manna var hrundið út í sárafátækt á einu ári. Meðaltekjur hafa lækkað niður í það sem síðast sást árið 1992, á meðan sárafátækt er verri en á níunda áratugnum. Fleiri en 13 milljónir manna eru á flótta.
Ef stríðið heldur áfram til ársins 2030 er áætlað í skýrslunni að verg landsframleiðsla Súdans árið 2043 verði 34,5 milljörðum Bandaríkjadala lægri en í sviðsmynd án átaka, þar sem verg landsframleiðsla á mann minnkar um u.þ.b. 1.700 Bandaríkjadali. Sárafátækt myndi fara yfir 60 prósent íbúanna – sem jafngildir 52 milljónum manna. Það eru 34 milljónum fleiri en hefði verið án stríðs, aukning sem er meiri en allur íbúafjöldi Gana.
„Þremur árum eftir að þessi átök hófust stöndum við ekki aðeins frammi fyrir neyðarástandi – við erum vitni að kerfisbundinni eyðileggingu á framtíð heillar þjóðar,“ segir Luca Renda, fulltrúi UNDP í Súdan. „Þessar tölur eru ekki óhlutstæðar. Þær endurspegla fjölskyldur sem eru sundraðar, börn sem ganga ekki í skóla, tapaðar lífsafkomuleiðir og kynslóð þar sem framtíðarhorfur minnka stöðugt.“
Jafnvel í bjartsýnni sviðsmynd þar sem stríðinu lýkur árið 2026 yrði batinn samt hægur. Skýrslan spáir að meðaltali 1,2 prósenta hagvexti fram til ársins 2043 – langt undir meðaltali lágtekjuríkja í Afríku – þar sem verg landsframleiðsla á mann verður áfram undir því sem hún var í byrjun tíunda áratugarins langt fram á fimmta áratuginn.
Friður forsenda bata
Ef friður kemst á aftur og umbætur eru gerðar á stjórnarháttum, landbúnaði, heilbrigðisþjónustu, menntun, innviðum og viðskiptum, gæti verg landsframleiðsla Súdans náð 58,2 milljörðum Bandaríkjadala árið 2043, þar sem meðalvöxtur hraðar sér upp í 5 prósent. Í þessari sviðsmynd væri hægt að lyfta 17,3 milljónum manna úr sárafátækt og lífslíkur myndu aukast um 4,2 ár.
Friður er nauðsynleg forsenda fyrir bata, en hann mun ekki duga einn og sér. Pólitísku samkomulagi verður að fylgja skipulögð áætlun um stofnana- og efnahagsumbætur, studd af áframhaldandi alþjóðlegri skuldbindingu. Skýrslan er vægðarlaus í greiningu sinni á því að tækifærið til að ná þessum ávinningi minnkar hratt.
„Gögnin sýna að bati er enn mögulegur, en hver mánuður sem átökin halda áfram gerir hann erfiðari og dýrari,“ bætti Renda við. „Þær ákvarðanir sem teknar eru núna munu ráða því hvort þróun Súdans getur enn snúist við.“
Sjá einnig hér.