Alþjóðlegi matvæladagurinn. Matvæli. Hungur. Þótt bændur framleiði nægan mat til að brauðfæða alla jarðarbúa, hrjáði hungur 8.2% heimsbyggðarinnar eða 673 milljónir árið 2024. Hlutfallið hefur aðeins minnkað frá fyrra ári, 2023, þegar það var 8.5%. 16.október er Alþjóðlegi matvæladagurinn.
Fram kemur í nýrri skýrslu fimm stofnana Sameinuðu þjóðanna (The State of Food Security and Nutrition in the World) að framfarir í að uppræta hungur í heiminum voru ójafnar eftir heimshlutum. Hungur var þannig þrálátt í Afríku og vesturhluta Asíu, þótt það hafi minnkað víða annars staðar.
Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0
Ástæðurnar má rekja til átaka, loftslagshamfara og efnahagslegs óstöðugleika. Allt þetta kemur harðar niður á fátækum og veikburða, oft og tíðum bændafólki. Ástandið er til marks um djúpa gjá ójöfnuðar í heiminum innan og á milli ríkja.
Á Alþjóðlega matvæladaginn er ekki aðeins hvatt til aðgerða til að tryggja öllum sjálfbær matvæli í framtíðinni. Einnig er fagnað 80 ár afmæli Matvæla- og landbúnaðarstofnunar Sameinuðu þjóðanna. Í átta áratugi hefur FAO verið í farabroddi á alþjóða vettvangi í baráttunni gegn hungry, fyrir bættri næringu og fyrir því að byggja upp þolgóð matvælakerfi, í þjónustu fólksins og plánetunnar.
Sameinuð fyrir framtíð án hungurs
Þema Alþjóðlega matvæladagsins „Hönd í hand fyrir betra líf og betri framtíð” (Hand in Hand for a Better Life and a Better Future), er áminning um að þörf er á samvinnu þvert á alla geira til að binda enda á hungur. Herferðin hvetur ríkisstjórni, alþjóðasamtök, bændur og samfélag til að taka höndum saman til að skapa skilvirkari, þolbetri, inngildnari og sjálfbærari landbúnaðarkerfi og tryggja að enginn sé skilinn eftir.
Þrátt fyrir árangur hafa 2.6 milljarðar manna ekki efni á heilnæmri fæðu. Til að breyta þessu þarf að auka fjárfestingar í rannsóknum og nýsköpun í landbúnaði. Nú renna aðeins 34 til 72 sentum af hverjum 100 dollurum í þjóðarframleiðslu landbúnaðar til rannsókna. Þetta er miklu minna en þörf krefur til að takast á við áskoranirnar.
Matvælahetjur fyrir betri morgundag
Á Matvæladeginum 16.október eru matvælahetjur heiðraðar, hvort heldur sem er bændur eða fiskimenn, uppfinningamenn eða matreiðslumenn- sem ryðja brautina fyrir sjálfbærri og jafnri matvælaframtíð. Og allir geta verið hetjur með því að:
- Virða matvæli og framleiðendur þeirra
- Draga úr sóun og óþarfa neyslu
- Velja staðbundin matvæli og miða við framleiðslutíma þegar hægt er
Þegar upp er staðið geta samanlegarð aðgerðir okkar skipt sköpum um að móta framtíð matvæla. Heilbrigðari, réttlátri og sjálfbærari framtíð fyrir okkur öll.
Átta áratugir framfara og samstarfs
Matvæla- og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna (FAO) er sérhæfð stofnun innan vébanda þeirra, sem var stofnuð 1945. 195 eiga aðild að FAO, 194 ríki og Evrópusambandið. FAO starfar í 130 ríkjum í heiminum.
Sjá um fyrri alþjóðlega matvæladaga hér.