Þróunaraðstoð. Sundrung, vaxandi spenna á alþjóðavettvangi og átök ógna áratuga framförum í þróunarmálum, vöruðu Sameinuðu þjóðirnar við í skýrslu sem birt var á fimmtudag. Þær hvetja til aukinnar fjárfestingar til að framfylgja alþjóðlega samþykktum markmiðum.
Í skýrslunni um fjármögnun sjálfbærrar þróunar 2026 er metinn árangur Sevilla-skuldbindingarinnar, samkomulags frá 2025 sem miðar að því að tryggja þær 4 billjónir dollara sem þarf árlega til að ná heimsmarkmiðunum um sjálfbæra þróun (SDG) fyrir lok áratugarins.
„Að hrinda Sevilla-skuldbindingunni í framkvæmd er okkar besta tækifæri til að sýna fram á varanlega skuldbindingu alþjóðasamfélagsins til samvinnu og til að losa um þá fjármögnun sem þarf til að standa við loforðið um heimsmarkmiðin um sjálfbæra þróun,“ sagði Amina Mohammed vara-aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna.
Skuldir fram yfir þróun
Þótt gríðarlega aukin fjárfesting sé nauðsynleg til að ná markmiðunum á næstu fjórum árum, „er fjármögnunarbilið því miður að breikka,“ sagði Li Junhua, framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna á sviði efnahags- og félagsmál (DESA).
Þróunaraðstoð dregst verulega saman á sama tíma og þróunarlönd – sérstaklega þau fátækustu og viðkvæmustu – standa frammi fyrir vaxandi kostnaði vegna umhverfisrýrnunar og loftslagsáhrifa, hás fjármagnskostnaðar og vaxandi skuldabyrði.
Meðal niðurstaðna skýrslunnar er að opinber þróunaraðstoð (ODA) dróst saman um 6 prósent árið 2024 og um önnur 23 prósent árið eftir. Á sama tíma hefur skuldabyrði ekki verið hærri í 20 ár.
Viðskipti og tollar
„Fjölþjóðahyggjunni sjálfri er ógnað,“ sagði Li við kynningu skýrslunnar.
„Valdamiklar þjóðir eru að endurskipuleggja viðskipta- og fjárfestingabandalög, oft á kostnað fátækustu landanna. Þetta grefur undan sjálfum grundvelli alþjóðlegrar samvinnu.“
Til dæmis hækkuðu meðaltollar á útflutning frá minnst þróuðu löndum heims (LDC) úr 9 prósentum í 28 prósent árið 2025. Fyrir önnur þróunarlönd, að Kína undanskildu, hækkuðu meðaltollar úr 2 prósentum í 19 prósent – meira en áttföld aukning.
Þar að auki hafa átökin í Miðausturlöndum valdið verulegu áfalli fyrir hið þegar viðkvæma alþjóðahagkerfi og þróunarlönd finna þegar fyrir afleiðingum varðandi orku, matvæli, viðskipti og sjálfbærni skulda.