Úkraína. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin (WHO) hefur staðfest yfir 3.000 árásir á heilbrigðisþjónustu í Úkraínu síðan Rússland hóf allsherjarinnrás sína í febrúar 2022, að því er stofnun Sameinuðu þjóðanna greindi frá á föstudag.
„Á 1.534 dögum stríðsins hefur heilbrigðiskerfi Úkraínu orðið fyrir endurteknum árásum,“ sagði í tilkynningunni.
Allir þættir kerfisins hafa verið skotmark, allt frá heilsugæslustöðvum til fæðingarsjúkrahúsa, sjúkraflutningateyma og lyfjageymsla.
„Þetta má ekki verða eðlilegt ástand“
Um 80 prósent árásanna beindust að göngudeildum, sjúkrahúsum og öðrum umönnunarstöðvum. Þær ollu manntjóni, en einnig truflunum á þjónustu og skemmdum á mikilvægum innviðum.
Árásir á sjúkrabíla og önnur heilbrigðisfarartæki voru um 20% árásanna. Nærri þriðjungur atvika leiddi til manntjóns, sem gerir sjúkraflutninga verulega hættulega.
„Sérhver þessara árása er brot á alþjóðlegum mannúðarlögum og sérhver þeirra táknar sjúkling sem ekki var hægt að ná til, heilbrigðisstarfsmann í hættu, samfélag sem skilið er eftir án umönnunar,“ sagði dr. Hans Kluge, svæðisstjóri WHO fyrir Evrópu.
„Þetta má ekki verða eðlilegt ástand. Samkvæmt alþjóðlegum mannúðarlögum er heilbrigðisþjónusta vernduð.“
Aukið manntjón, vaxandi þarfir
Árásirnar á heilbrigðisinnviði Úkraínu hafa verulega hamlað getu heilbrigðisstarfsfólks til að veita nauðsynlega umönnun, sem á sér stað samhliða vaxandi þörfum.
Um 12,7 milljónir manna á landsvísu þurfa á mannúðaraðstoð að halda, þar af 9,2 milljónir sem þurfa á heilbrigðisaðstoð að halda, samkvæmt tölum frá Sameinuðu þjóðunum. Á sama tíma hefur mannfall meðal almennra borgara aukist um u.þ.b. 31% miðað við árið 2025.
„Frá áramótum einum hafa 186 árásir á heilbrigðisþjónustu, sem WHO hefur staðfest, leitt til 15 dauðsfalla og að minnsta kosti 81 hefur slasast, og tölurnar halda áfram að hækka,“ sagði dr. Jarno Habicht, fulltrúi stofnunarinnar í Úkraínu.
„Í samanburði við sama tímabil árið 2025 hefur fjöldi dauðsfalla nærri fjórfaldast, á meðan meiðsli hafa næstum tvöfaldast.“
Áframhaldandi stuðningur nauðsynlegur
Viktor Liashko, heilbrigðisráðherra Úkraínu, lýsti yfir þakklæti til WHO og samstarfsaðila fyrir stuðning þeirra. Hann sagði að nýjustu áætlanir sýni að það muni kosta 23,6 milljarða dala að endurbyggja heilbrigðisgeirann á næsta áratug.
„Á sama tíma gerum við allt sem í okkar valdi stendur til að tryggja að sjúklingar hafi aðgang að nauðsynlegri læknisþjónustu,“ bætti hann við.
WHO lagði áherslu á nauðsyn þess að viðhalda og styrkja heilbrigðiskerfi Úkraínu til að tryggja að milljónir um allt land hafi óslitinn aðgang.
Á síðasta ári einu saman studdi WHO 1,9 milljónir manna með nauðsynlega heilbrigðisþjónustu, nærri 1.000 heilbrigðisstofnanir með lyfjum og búnaði og yfir 2.500 heilbrigðisstarfsmenn með þjálfun.
Að auki var yfir 6.400 sjúklingum veitt aðstoð við sjúkraflutninga erlendis til sérfræðimeðferðar.