Mansal. Alþjóða fólksflutningastofnunin (IOM) segir að staðfest sé að 125 þúsund manns í heiminum hafa verið seldar mansali. Líklegt er þó að talan sé mun hærri. 30 þúsund börn eru í hópi þeirra sem staðfest er að hafi sætt mansali.
Fjórði hver er því barn samkvæmt tölum IOM.
„Milljónir af þeim börnum sem eru á faraldsfæti eru útsett fyrir aukinn hættu á misnotkun og mansali,” segir Amy Pope forstjóri IOM. „Þau eru alltof oft ósýnileg þegar alþjóðleg stefnumótun og verndarkerfi eru annars vegar. Það er brýnt að grípa til tafarlausra aðgerða, þvert á landamæri og þvert á geira. Það verður að brúa bili og tryggja að öll börn, alls staðar séu örugg.“
IOM hvetur ríki heims sm sitja sjöttu Alþjóðaráðasdtefnuna um að útrýma barnavinnu (Sixth Global Conference on the Elimination of Child Labour) í Marrakesh í Marokkó til að setja fólksflutninga og mansal í forgang í baráttunni gegn barnaþrælkun. Nauðsynlegt væri að efla tölfræði, rannsóknir og samvinnu þvert á landamæri til að vernda börn í hópi farandfólks.
Hvað er mansal?
Mansal er glæpastarfsemi sem felst í verslun með manneskjur í hagnaðarskyni. Að ginna fólk, flytja, taka á móti og hýsa þá sem slíku sæta, telst einnig til mansals. Oft og tíðum er slegið ryki í augu fólks með gylliboðum um ábatasama atvinnu eða menntun, eða það þvingað. Fólk á öllum aldri er fórnarlömb mansals og það tíðkast um heim allan.T
Sameinuðu þjóðirnar samþykkt bókun um að koma í veg fyrir, bæla niður og refsa fyrir mansal árið 2000 í tengslum við Alþjóðlegan sáttmála gegn skipulagðri alþjóðaglæpastarfsemi (United Nations Convention against Transnational Organized Crime). Mansal er alvarlegt hnattrænt vandamál sem snertir milljóir manna, þrátt fyrir víðtæka viðleitni til að uppræta það.
Fimm staðreyndir um mansal:
-
Mansal á sér stað í öllum heimshlutum
Mansal á sér stað alls staðar, en fólk er aðallega flutt frá lágtekjulöndum til ríkja með hærri tekjur. Flest fórnarlömb, eða 60 prósent, eru uppgötvuð innanlands, en fórnarlömb mansals yfir landamæri finnast aðallega innan sama svæðis (18 prósent) eða í nálægum svæðum (6 prósent). Flest fórnarlömb mansals yfir landamæri koma frá Afríku, sérstaklega Afríku sunnan Sahara, og frá Suður- og Austur-Asíu.
2.Mansal er útbreiddur glæpur og arðbær viðskipti
Mansal er að ráða, flytja, flytja, hýsa eða taka á móti fólki með valdi, svikum eða blekkingum til að nýta það í hagnaðarskyni.
Erfitt er að meta raunverulegt umfang glæpsins. Þó að um 50.000 mál hafi verið tilkynnt til Skrifstofu Sameinuðu þjóðanna um fíkniefni og glæpi (UNODC) árið 2020 af 141 landi, geta allt að 50 milljónir manna um allan heim – sem jafngildir íbúum Suður-Kóreu eða Úganda – orðið fyrir ýmsum gerðum misnotkunar. Mansal er ein af hraðast vaxandi glæpum, ásamt fíkniefna- og vopnasölu.
-
Mansal þrífst á fátækt, átökum og loftslagsbreytingum
Mansal er knúið áfram af flóknu samspili félagslegra, efnahagslegra og stjórnmálalegra þátta. Átök og ofsóknir, fátækt og pólitískur óstöðugleiki, skortur á aðgengi að menntun og störfum, fólksflutningar og landflótti, kynjamisrétti og mismunun, náttúruhamfarir og loftslagsbreytingar skapa allt aðstæður sem kynda undir mansal.
Þeir sem stunda mansal nýta sér þessa örvæntingu, misrétti og skort og miða á fólk sem er viðkvæmt, jaðarsett eða í erfiðum aðstæðum, þar á meðal óreglulega eða smyglaða innflytjendur og þá sem þurfa brýna vinnu.
-
Algengustu tegundir mansals eru kynferðisleg misnotkun og nauðungarvinna
Mansal birtist í ýmsum myndum. Nýjasta rannsókn UNODC sýnir að 38,7 prósent fórnarlamba eru seld mansali til kynferðislegrar misnotkunar, sem á sér stað á götum úti, í vændishúsum, nuddstöðvum, hótelum eða börum. Fórnarlömbin – aðallega konur og stúlkur – upplifa oft gróft ofbeldi og misnotkun. Önnur 38,8 prósent eru misnotuð til nauðungarvinnu.
-
Konur eru algengustu fórnarlömb mansals
Enginn er ónæmur fyrir mansali. Fólk af öllum kynjum, aldri, bakgrunni og í öllum heimshlutum verður fórnarlömb. Illvirkjar grípa til margvíslegra leiða til að ráða og nýta sér fórnarlömb sín. Konur og stúlkur eru meirihluti fórnarlambanna, eða 42 prósent og 18 prósent, talið í sömu röð. Þær sæta aðallega mansali til kynferðislegrar misnotkunar og eru þrisvar sinnum líklegri til að verða fyrir líkamlegu eða grófu ofbeldi en karlar og drengir.
Á sama tíma hefur fjöldi karlkyns fórnarlamba aukist á síðustu árum: 23 prósent fórnarlamba eru karlar og 17 prósent eru drengir. Oftast snýst slíkt mansal um nauðungarvinnu. Á síðustu 15 árum hefur hlutfall barna meðal þekktra fórnarlamba mansals þrefaldast í 35 prósent, eða þriðjung allra fórnarlamba.