Ísland er með níunda hæsta hlutfall alnæmissjúklinga innan EES. Þetta kemur fram í úttekt Alþjóða heilbrigðismálastofnunarinnar (WHO) um HIV-smit og alnæmi. Alþjóðlegi alnæmisdagurinn er í dag 1.desember.
WHO líkir því við „dulda kreppu” hve algengt er í Vestur-Evrópu að fólk viti ekki af HIV-smiti. Níunda hverjum smitaðra er ókunnugt um það. Á hinn bóginn hefur tíðni alnæmis innan EES minnkað. Frá 2015 til 2024 lækkaði hlutfallið úr 6.2 á hverja 100 þúsund íbúa í 5.3 eða um 14.5%. 30 ríki teljast til EES; 27 aðildarríki Evrópusambandsins auk Íslands, Noregs og Liechtenstein.
Hátt hlutfall á Íslandi
Þrjú eyríki skera sig nokkuð úr á lista yfir hlutfall alnæmissjúkra á hverja hundrað þúsund íbúa innan EES. Langhæsta hlutfallið er á Möltu (35.5), næst á eftir kemur Írland (22.9), og Kýpur (20.8).
Síðan koma Portúgal með allnokkuð lægra hlutfall (13.9), en síðan koma Lettland, Belgía, Spánn, Eistland og svo Ísland með 10.2 á hverja 100 þúsund íbúa.
Ísland er nokkuð sér á báti í hópi Norðurlanda hvað þetta varðar. Þá er hlutfallið á Íslandi nærri tvöfalt hærra en sem nam meðaltali EES-ríkjanna þrjátíu, en það var 5.3 árið 2024.
Alþjóðlegi alnæmisdagurinn: Áhyggjur WHO
WHO lýsir áhyggjum sínum af því að næstum helmingur þeirra, sem greinst hafa með HIV í Evrópu hafa verið of seint greindir til að geta notið bestu meðferðar árið 2024.
Algengasta smitorsökin er sem fyrr kynlíf samkynhneigðra karla (48%) en kynlíf gagnkynhneigðra er nánast jafn algeng orsök (46%).
„Innan EES er nærri helmingur greininga síðbúinn,” segir Dr Pamela Rendi-Wagner hjá WHO. „Við getum ekki bundið enda á alnæmi nema fólk viti hvort það er smitað eða ekki.”
Alþjóðlegi alnæmisdagurinn: sjá einnig hér.