Jarðhiti.
Orkuveitan er að þróa nýja tækni sem gæti stóraukið möguleika á nýtingu jarðhita til rafmagnsframleiðslu. Talið er að möguleikar séu á að beisla jarðhita í krafti nýrrar og bættrar tækni í þessu skyni í eða í nágrenni við margar af stærstu borgum heims frá Bejing til Los Angeles, og París til Tókíó.
Orkuveitan, Transition Labs og Clean Air Task Force (CATF) hafa skrifað undir viljayfirlýsingu um þróun á þessari nýju tækni, sem er á sviði svokallaðrar djúprar jarðvarmavinnslu. Prófanir munu fara fram á Íslandi.
Gæti nýst um allan heim
Eftir gríðarlega miklu er að slægjast. Að mati samstarfsaðila Orkuveitunnar, Clean Air Task Force, gæti aðeins 2% jarðvarmaorku á þriggja til tíu kílómetra dýpi fullnægt, sem samsvarar tvöþúsundfaldri orkuþörf Bandaríkjanna.
Svokölluð djúp þurr nýting er ein þriggja tegunda verkefna á þessu sviði á borði Orkuveitunnar. Hún gæti aukið til muna nýtingu jarðhita á Íslandi en það sem meira er nýst um allan heim.
Nýting djúpvarma felur í sér að beisla hita úr dýpri jarðlögum en áður hafa verið nýtt. Borað er dýpra en áður og varminn undir núverandi svæðum nýttur. Hingað til hafa dýpstu holur á Íslandi nýtt varma niður á um það bil 2,5 km dýpi. Verkefnið felst í þeirri tækniþróun sem þarf til að holan standist þá áraun sem það er að vinna ofurheitan vökva af meira dýpi en áður.
Mikilvægt framfaraskref
„Þróun á djúpnýtingu varma úr þurru og þéttu bergi er mikilvægt framfaraskref fyrir nýtingu jarðvarma á heimsvísu þar sem hægt er að fara út fyrir hin hefðbundnu jarðhitakerfi og nýta varma hvar sem hann finnst í bergi,“ segir Hera Grímsdóttir framkvæmdastýra Rannsókna og nýsköpunar hjá Orkuveitunni.
„Það eru mörg hagstæð skilyrði hér á landi fyrir þróun þessarar tækni þar sem varmi leynist grunnt víða um Ísland. Á heimsvísu mun þróun tækninnar stuðla að aðgengi að hreinni, stöðugri og hagkvæmri endurnýjanlegri orku.”
Markmið samstarf Orkuveitun við fyrirtækin tvö er að flýta fyrir rannsóknum og þróun á þessu sviði, að stuðla að hnattrænu kolefnishlutleysi og að verja hugverk sem gætu orðið til. Sambærilegar tilraunir og rannsóknir eru hafnar á Nýja Sjálandi.
250 þúsund með heitt vatn í París
Nýting jarðvarma er auðvitað ekkert nýtt fyrirbæri hvort heldur sem er á Íslandi eða annars staðar. 90% heimila á Íslandi eru hituð upp með jarðhita, en það kann að koma einhverjum á óvart að 250 þúsund heimili í París og nágrenni sækja húshitun til jarðvarma.
Hér á landi er mikill jarðhiti tiltölulega nærri yfirborðinu og er það ein ástæðan fyrir því að ekki er aðeins hægt að beisla hann til húshitunar heldur einnig til rafmagnsframleiðslu.
30% rafmagns á Íslandi á þannig rætur að rekja til jarðhita. Dælt er vatni niður í iður jarðar um og það leitar síðan upp á yfirborðið í formi gufu og hún síðan notuð til að knýja túrbínur og framleiða þannig rafmagn.
Takist vel upp í að þróa djúpnýtingu varma í þurru og þéttu bergi verður hins vegar hægt að framleiða rafmagn til dæmis á Parísarsvæðinu, þar sem mikill jarðhiti er dýpra en á Íslandi. Hitinn þarf að vera 374°C eða meira.
Margar stærstu borgir heims
Sú djúpnýting varma, sem hér um ræðir, býður upp á mikla möguleika til langtíma framleiðslu endurnýjanlegrar orku að sögn Kjartans Arnar Ólafsson forstjóra Transition Labs.
Hann bendir á að beisla megi djúpnýttan varma innan við 1-200 kílómetra frá borgum á borð við Beijing, Djakarta, Los Angeles, Mexíkóborg og Tókíó, auk evrópskra borga eins og Aþenu, Hannover og Nice.
Vitaskuld ber að hafa í huga að enn er verið að þróa tæknina og vinna er framundan við að leysa úr læðingi alla möguleika á verði, sem er samkeppnisfært við eldri tækni í orkuframleiðslu.